Okuma Süresi 6 dk

Bitcoin nedir?

Bitcoin herkesin binmek istediği yeni, pırıl pırıl bir hız treni gibi ama trenden inen herkesin midesi de rahatsızlanmıyor değil. Bitcoin ve Bitcoin yatırımının son derece dalgalı olduğu bir gerçek. Ama herkes pastadan bir dilim kapmak istiyor.

Bitcoin (BTC), peer-to-peer (eşten eşe ya da P2P) ödeme yapılmasını sağlayan, merkezileşmemiş bir dijital para birimidir. Dünyadaki hiçbir devlet veya bankanın desteklemediği Bitcoin, merkezileşmemiş olsa da sunduğu güvenli yapının yanı sıra pek çok destekçisince geleceğin para birimi olduğu düşünülmesi sayesinde büyük popülerlik kazandı.

Bitcoin nasıl çalışır?

Bitcoin günümüzde dillere pelesenk oldu belki ama bazılarımız bu dijital paranın nasıl çalıştığını bilmiyor olabilir. Şöyle açıklayalım: Bitcoin, kendi blok zincirini depolayan bağlardan oluşur. Blok zincir ise bir bloklar koleksiyonudur. Her blok ise işlemler koleksiyonu. Bitcoin’in kaydının tutulduğu defterler tamamen merkezileşmemiş ve şeffaf olduğu için hiç kimse sistemi kandıramaz ki bu da Bitcoin’in güvenliğini sağlar.

Şifreleme yoluyla oluşturulan ve uzun sayılar ile harflerden oluşan Bitcoin anahtarları, her Bitcoin’in sahipliğini güvende tutmak için kullanılır. Bitcoin’e erişmek veya sahip olmak için özel ve genel anahtarların eşleşmesi gerekir. Özel anahtar, Bitcoin’in sahibi tarafından gizli tutulurken genel anahtar, başkalarının da Bitcoin gönderebileceği bir adres olarak kullanılır. Bitcoin’in alım satımı ile takibini sağlayan dijital cihazı ifade eden Bitcoin cüzdanı terimini de duymuşsunuzdur. Bitcoin cüzdanları, banka hesaplarının aksine sigortayla korunmaz.

Bitcoin, ultra güvenli olduğu gerçeğinin reklamını yapsa da bilgisayar korsanlarının hedefi olmaya devam ediyor. Bilgisayar korsanları veya hırsızlar, özel anahtarların tutulduğu dijital depolama hesaplarına erişmeye çalışabilir. Bu hesaplara erişim sağlayabilirlerse Bitcoin’i kendi hesaplarına aktarabilirler. Bu nedenle birçok kişi Bitcoin’lerini internet bağlantısı olmayacak şekilde saklamayı tercih ediyor.

Ortada fiziksel Bitcoin yokken Bitcoin (ve işlemleri) halka açık bir defterde tutulur ve bilgisayarların işlemci gücüyle doğrulanır. Halka açık defter de şeffaf erişime izin verir.

Her ne kadar günümüzde Bitcoin herhangi bir banka veya devlet tarafından desteklenmese de yatırımcılar dilerlerse Bitcoin’i geleneksel para birimleriyle de değiştirilebilir.

Bitcoin nasıl “kazılır?”

Bitcoin’in kazılması demek yeni Bitcoin’lerin yaratılarak tedavüle sokulması demektir. Bitcoin madencileri esasında blok zincirinde bir blok keşfetmek ve o zincire blok eklemek için karmaşık bir bulmaca çözer. Blok zincirine daha fazla blok eklendikçe işlem kayıtları doğrulanır ve madenciler karşılığında Bitcoin’lerini ödül olarak alır. Madencilik karşılığında verilen ödül her 210.000 blokta bir yarıya indirilir. Örneğin 2009’da bu ödül 50 Bitcoin’di. Ödül, 11 Mayıs 2020’de üçüncü kez yarıya indirilerek 6,25 Bitcoin’e düştü. Günümüzde tedavülde 21 milyon Bitcoin bulunur.

Bitcoin madenciliği, yüksek güçlü ve verimli işlemciler ile Uygulamaya Özgü Tümleşik Devreler (ASIC) adı verilen özel bilgisayar çipleri gerektirir. Bu işlemciler daha yaygın olarak madencilik teçhizatları olarak da bilinir.

Bitcoin’in tarihçesi nedir?

Bitcoin, 2009 yılının başlarında Satoshi Nakamoto tarafından yaratıldı. Satoshi Nakamoto, Bitcoin’in arkasındaki teknolojiyi detaylandıran raporu 2008’in sonlarında yayınlamış, Bitcoin ise 2009’un başlarında dünyaya açılmıştı. Bu kişinin kimliği günümüzde de belirsizliğini koruyor. Şahsın anonimliğini sürdürmek isteme nedenine dair birkaç teori var:

  • Elinde tuttuğu Bitcoin miktarı nedeniyle güvenlik amacıyla ismini açıklamak istemez.
  • Bitcoin’in yaygın şekilde benimsenmesi halinde karşı karşıya kalınacak hukuki tehditler, merkezileşmemiş para birimlerini tartışmalı hâle getirecektir.

Satoshi Nakamoto ister tek bir kişi olsun isterse birkaç kişi (ki muhtemelen öyle), Bitcoin’in ortaya çıkışından önce benzer öncüller vardı. Örneğin:

  • Hashcash, Adam Back (1997)
  • B-money, Wei Dai
  • Bit gold, Nick Szabo
  • Reusable Proof of Work, Hal Finney

Bitcoin ödeme amacıyla kullanılabilir mi?

Bitcoin, ödeme amacıyla gittikçe daha çok kabul edilmeye başlandı. Mağazaların Bitcoin kabul etmek için yapmaları gereken tek şey gerekli terminalleri kurmak veya cüzdan adresini QR kodları ve dokunmatik ekran uygulamaları aracılığıyla almaktır. Küçük işletmelerin arasında Bitcoin ödemelerinin popülerlik kazanmasının ana nedenlerinden biri de kredi kartı işlemlerinin aksine Bitcoin ödemelerinden herhangi bir komisyon alınmamasıdır. Bitcoin, Expedia’dan konaklama rezervasyonu yaparken, Overstock’tan mobilya alışverişi yaparken ve hatta Xbox oyunu satın almak için bile kullanılabilir.

Ayrıca, platformlarına Bitcoin’i entegre eden FinTech şirketlerinin de sayısı gün geçtikçe artıyor. Örneğin, PayPal (PYPL) kısa süre önce platformunda Bitcoin ve diğer kripto para birimleri aracılığıyla satın alma, satma ve saklama özelliğini tanıttı.

Bitcoin için herhangi bir düzenleme var mı?

Bitcoin şu anda regülasyona tabi tutulmuyor ancak devletlerin para birimine rakip olarak görüldüğünden pek çok kişi yakında Bitcoin’e bazı düzenlemelerin (ve elbette kısıtlamaların) getirileceğini düşünüyor Devletler, Bitcoin’le işlem yaparken geçerli olan çeşitli kurallar uygulamaya da başlıyor. Örneğin, New York Eyalet Finans Hizmetleri Kurumu, Bitcoin faaliyetleri yürüten şirketlerin müşterilerin kimliklerini kaydetmeleri kuralı gibi bazı kuralları yürürlüğe koydu.

Bitcoin’e nasıl yatırım yaparım?

Pek çok farklı yöntemle Bitcoin’e yatırım yapabilirsiniz. Bitcoin, tıpkı diğer yatırım araçları gibi alınıp satılır. Bu nedenle, borsada olduğu gibi düşükten alıp yüksekten satma ilkesi geçerlidir. Bitcoin, insanların çeşitli para birimlerini kullanarak alım satım yapmalarına imkan veren Bitcoin borsalarında işlem görmektedir. Coinbase, Binance, Rain ve Bisq, Bitcoin odaklı bazı borsalardır. eToro, Robinhood, Cash App ve PayPal’den de alım satım yapabilirsiniz. Ancak Bitcoin yatırımının son derece değişken olabileceğini, yatırıma başlamadan önce iyi bir eğitim ve risk iştahı gerektirdiğini unutmayın.